Je hoort er steeds meer mensen over tegenwoordig. Constant moe voelen, zelfs na een volledige nachtrust. Maar wat als die vermoeidheid meer is dan alleen het gevolg van een druk leven? Wat als het een signaal is van een dieper liggende onbalans in je energieverdeling? In deze blog duik ik dieper in de oorzaken van aanhoudende vermoeidheid en hoe je je energieniveaus weer kunt optimaliseren.

Wat veroorzaakt vermoeidheid?

Voordat je tot een oplossing kan komen, is het handig om eerst de oorzaken beter te begrijpen.

Voeding en Energie

Wat je in je lichaam stopt, beïnvloedt direct hoe je je voelt. Een gezond dieet kan je echt nieuwe energie geven, terwijl ongezonde keuzes ervoor kunnen zorgen dat je halverwege je dag je al moe en lusteloos voelt. Zo’n dag waarbij je slecht voor jezelf hebt gezorgd, maakt al gauw dat je op de bank wilt ploffen en niet meer gezond gaat koken. Bestel dan nog een snelle maaltijd en je energie voor de dag ebt weg en je avondje TV kijken is een feit geworden.

Wat je beter kan vermijden als je je energie hoog wilt houden:

Bewerkte voedingsmiddelen: Volgens een studie gepubliceerd in het Journal of Nutrition, kunnen diëten met een hoog gehalte aan bewerkte voedingsmiddelen leiden tot vermoeidheid vanwege hun lage voedingswaarde.

Zoals bijvoorbeeld:

  • Frisdranken en gezoete dranken.
  • Kant-en-klare maaltijden (zoals diepvriespizza's en magnetronmaaltijden).
  • Verpakte tussendoortjes zoals chips, koekjes, en snoep.
  • Verpakte ontbijtgranen die veel suikers en kunstmatige ingrediënten bevatten.
  • Bewerkt vlees zoals hotdogs, salami en andere vleeswaren.
  • Kant-en-klare soepen uit blik of zak.
  • Instant noedels of pasta's.
  • Verpakte broodsoorten die conserveermiddelen en andere toevoegingen bevatten.
  • Toetjes en gebakjes uit de supermarkt, zoals cakes, taarten en ijs.
  • Snacks zoals repen en proteïnerepen die veel suikers en toevoegingen bevatten.
  • Geprefabriceerde sauzen en dressings met kunstmatige smaakstoffen en conserveermiddelen.
  • Kunstmatige zoetstoffen en smaakversterkers.
Snelle koolhydraten en suiker: Voedingsmiddelen met een hoge glycemische index kunnen snelle pieken in de bloedsuikerspiegel veroorzaken, gevolgd door scherpe dalingen, wat resulteert in energiedips. Dit wordt bevestigd door onderzoek in het American Journal of Clinical Nutrition.

Zoals bijvoorbeeld:

  • Frisdranken en gezoete dranken: zoals cola, sinas, en energiedrankjes.
  • Snoep en zoetigheden: zoals snoeprepen, drop, winegums en lollies.
  • Koekjes en gebak: zoals chocoladekoekjes, roze koeken en taart.
  • Wit brood: inclusief witte broodjes en stokbrood.
  • Witte pasta en rijst: met name de niet-volkoren varianten.
  • Ontbijtgranen: vooral de soorten met veel suiker zoals sommige cornflakes en gekleurde ontbijtgranen.
  • Verpakte snacks: zoals zoute stengels, pretzels en sommige soorten chips.
  • IJs: vooral commerciële soorten met veel suiker en toevoegingen.
  • Toetjes: zoals vla, pudding en sommige yoghurtdrankjes.
  • Jam, siropen en andere zoete toppings: deze bevatten vaak veel toegevoegde suikers.
  • Ingeblikt fruit in siroop: het fruit zelf is gezond, maar de siroop kan veel suiker bevatten.
  • Aardappelproducten: zoals friet en aardappelkroketjes.

Cortisol en je stress levels

Cortisol is ons "stresshormoon", en terwijl het in kleine hoeveelheden nuttig kan zijn - het helpt ons bijvoorbeeld alert te blijven in reactie op korte termijn stressoren - kan een voortdurend verhoogd cortisolniveau leiden tot diverse gezondheidsproblemen zoals gewichtstoename, slapeloosheid, verminderd immuunsysteem en nog veel meer.

Ons lichaam reageert op stress door de productie van het hormoon cortisol te verhogen. Terwijl een beetje stress (en cortisol) normaal en zelfs nuttig kan zijn, kan chronische stress ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken.
 
Als je steeds een gejaagd gevoel hebt, kan het zijn dat je cortisol levels verhoogd zijn en je zenuwstelsel altijd aan staat.

Om je cortisol levels naar beneden te brengen moet je dus minder stress ervaren, maar als je al zoveel aan je hoofd hebt is het nog best lastig om meer te slapen, te gaan mediteren of extra te gaan sporten.

Wat je zou kunnen doen om je cortisol levels wat naar beneden te krijgen is een beetje essentiële olie op je polsen te smeren en daar even aan te ruiken. Adem een paar keer in en verleng je uitademing. Dit vertraagt je hartslag al iets en zorgt ervoor dat je wat minder stress hebt.

Essentiële oliën die je kunnen helpen zijn o.a.:

  • Lavendelolie: Misschien wel de meest bekende onder de kalmerende oliën. Er is enig bewijs dat suggereert dat het inademen van lavendelolie kan helpen om de productie van cortisol te verminderen en een gevoel van ontspanning en kalmte te bevorderen.
  • Bergamotolie: Deze citrusolie staat bekend om zijn opbeurende en kalmerende eigenschappen. Sommige onderzoeken suggereren dat het inademen van bergamotolie kan helpen de bloeddruk en hartslag te verlagen, wat tekenen zijn van een verminderde stressrespons.
  • Frankincense (wierook) olie: Deze olie, afkomstig van de hars van de Boswellia boom, heeft een rustgevende werking die kan helpen de geest te kalmeren en diepe ademhaling te bevorderen.
  • Ylang Ylang olie: Bekend om zijn gebruik in aromatherapie vanwege zijn vermogen om angst en stress te verminderen.
  • Cederhoutolie: Deze houtachtige olie wordt vaak gebruikt om gevoelens van kalmte te bevorderen en kan helpen bij het bevorderen van een goede nachtrust.
  • Geraniumolie: Het heeft balancerende eigenschappen die zowel stimulerend als ontspannend kunnen werken, afhankelijk van wat het lichaam nodig heeft.
  • Romeinse kamilleolie: Deze olie heeft een lichte, bloemige geur en wordt vaak gebruikt om gevoelens van angst te verminderen en de geest tot rust te brengen.

Het gebruik van essentiële oliën via aromatherapie kan een effectieve manier zijn om stress te verminderen, maar het is altijd een goed idee om voorzichtig te zijn bij het starten van een nieuwe behandeling of therapie.
 
Het is het beste om eerst een kleine hoeveelheid op de huid te testen om allergische reacties te voorkomen en oliën te verdunnen met een dragerolie voordat je ze op de huid aanbrengt.
 
Als je zwanger bent, borstvoeding geeft of medische aandoeningen hebt, is het raadzaam om eerst een arts te raadplegen voordat je essentiële oliën gaat gebruiken.

Niet goed kunnen slapen terwijl je doodmoe bent

Slaap is het belangrijkste herstelmechanisme van ons lichaam. Tijdens een goede nachtrust repareert en bouwt ons lichaam cellen op, verwerkt het informatie en laadt het energie op voor de volgende dag.
 
Als je op het internet gaat zoeken naar hoe je je nachtrust kan verbeteren, krijg je vooral tips dat je geen alcohol en cafeïne moet nemen voor het slapen gaan, geen telefoon in bed moet gebruiken en andere open deuren die je echt wel zelf ook kan verzinnen. Maar wat kan je wel doen?

  • Bananen eten: Bananen bevatten magnesium en kalium, die beiden natuurlijke spierverslappers zijn. Ze bevatten ook het aminozuur tryptofaan, dat wordt omgezet in serotonine en melatonine in de hersenen, essentieel voor diepe slaap.
  • Saffraan: Een onderzoek heeft aangetoond dat het consumeren van een klein beetje saffraan kan helpen om de slaapkwaliteit te verbeteren. Dit kan komen door het vermogen van saffraan om de serotonineniveaus in de hersenen te verhogen.
  • Amandelen: Net als bananen bevatten amandelen magnesium, wat kan bijdragen aan het bereiken van diepere slaap, vooral als je normaal gesproken slaapproblemen hebt.
  • Passiebloemthee: Deze thee staat bekend om zijn kalmerende eigenschappen en kan helpen bij het bevorderen van een rustgevende slaap.
  • Kersensap: Zure kersen zijn natuurlijke bronnen van melatonine, het hormoon dat je slaap-waakcyclus reguleert. Overweeg om een glas zure kersensap te drinken voordat je naar bed gaat.
  • Lavendelolie: Zoals eerder besproken, kan het inademen van lavendelolie helpen om te ontspannen en de slaapkwaliteit te verbeteren.
  • Epsom zoutbad: Een warm bad met Epsom zouten (die rijk zijn aan magnesium) kan niet alleen helpen om gespannen spieren te ontspannen, maar ook de geest kalmeren, waardoor het makkelijker wordt om in slaap te vallen.
  • Lindebloesemthee: Deze thee staat bekend om zijn kalmerende eigenschappen en kan helpen de slaapkwaliteit te verbeteren.
  • Valeriaanwortel: Vaak gebruikt in supplementvorm, kan valeriaanwortel helpen om sneller in slaap te vallen en de diepte van de slaap te verbeteren.

Het implementeren van enkele van deze tips in je avondroutine kan je helpen om sneller in slaap te vallen en een diepere, meer herstellende slaap te hebben. Probeer een paar van deze methoden uit en kijk wat voor jou het beste werkt.

Ik heb persoonlijk een tijd L-tryptofaan capsules genomen en Magnesium & calcium tabletten voor de nacht. Viva+ van Zinzino werkt ook goed om je zenuwstelsel tot rust te brengen zodat je in een rustigere slaap komt en langer doorslaapt. 

Je energieverdeling optimaliseren met voeding en supplementen

Gezond eten zonder veel moeite

Een evenwichtig dieet is essentieel voor zowel je fysieke als mentale welzijn. Het kan invloed hebben op alles, van je energieniveaus tot je concentratievermogen. Maar als je al moe bent, heb je vaak geen zin meer om uitgebreid te koken.

Ik heb een voorbeeld voor een dagmenu voor je gemaakt, wat je ook in de supermarkt bij elkaar kan pakken zodat je zelf niet of nauwelijks aan de slag hoeft. Overnight oats kan je bijvoorbeeld bij de Jumbo in het koelvak ook kopen, dan heb je ze gewoon al klaar staan in de koelkast.


Ontbijt:

  • Overnight oats: Meng de avond ervoor havermout met Griekse yoghurt of amandelmelk, voeg wat chiazaadjes toe voor extra vezels en proteïne. In de ochtend kun je hier vers fruit zoals bessen of een banaan aan toevoegen. Dit is een geweldige bron van langzame koolhydraten die je gedurende de ochtend van energie voorzien.

Tussendoortje:

  • Notenmix: Een handjevol gemengde noten zoals amandelen, walnoten en cashewnoten. Noten bevatten gezonde vetten die je energieniveaus op peil kunnen houden. Het liefst ongezouten en droog gebakken.

Lunch:

  • Kant-en-klare quinoasalade: Deze kun je vaak kant-en-klaar kopen bij de supermarkt. Kies voor varianten met veel groenten en wat proteïne zoals kip of kikkererwten. Je kunt ook een snelle dressing maken met olijfolie, citroensap, zout en peper.

Tussendoortje:

  • Groentesnacks met hummus: Snijd wat komkommer, paprika en wortel in reepjes en dip ze in hummus. Of koop een bakje waarin het al gecombineerd is. Dit geeft je een gezonde dosis vezels en proteïne.

Avondeten:

  • Roerbakgroenten met kip of tofu: Koop voorgesneden groentemixen uit de supermarkt en bak deze in een wok of koekenpan met wat olijf- of kokosolie. Voeg voorgekookte kipstukjes of tofu toe. Breng op smaak met sojasaus, knoflook en gember voor extra smaak. Serveer met snelkokende volkoren noedels of bruine rijst uit een zakje. 1 Minuut magnetron rijst is ook een prima optie.

Nagerecht/Tussendoortje:

  • Yoghurt met honing en zaden: Een kom Griekse yoghurt met een drizzle honing en wat pompoen- of zonnebloempitten. Dit geeft je een extra dosis proteïne voor de nacht en de zaden bevatten magnesium, wat kan helpen bij spierontspanning.

Drankjes:

  • Veel water gedurende de dag.
  • Groene thee of kruidenthee zoals kamille voor ontspanning.

Voedingssupplementen bij vermoeidheid

Vermoeidheid is een veelvoorkomend probleem in de moderne samenleving. Hoewel er veel oorzaken zijn, kunnen bepaalde voedingssupplementen helpen om het energieniveau te verbeteren. Vraag je arts eventueel om een algemeen bloedbeeld te laten prikken zodat je niet voorbij gaat aan bijvoorbeeld een onderliggend ijzertekort.

Deze supplementen worden aanbevolen om vermoeidheid tegen te gaan:

  • Vitamine B12: Deze vitamine speelt een essentiële rol bij de productie van rode bloedcellen en helpt het lichaam energie uit voedsel te halen. Een tekort kan leiden tot vermoeidheid en zwakte [1].
  • Vitamine D: Bekend als de "zonnevitamine", wordt vitamine D in het lichaam aangemaakt wanneer de huid wordt blootgesteld aan zonlicht. Een tekort kan spierzwakte en vermoeidheid veroorzaken [2].
  • Magnesium: Dit mineraal speelt een rol in meer dan 300 enzymatische reacties in het lichaam, waaronder de energieproductie. Lage magnesiumniveaus kunnen leiden tot vermoeidheid [3].
  • IJzer: IJzer helpt bij de productie van hemoglobine, een eiwit in rode bloedcellen dat zuurstof door het lichaam transporteert. Een ijzertekort kan leiden tot bloedarmoede, wat vermoeidheid als een van de voornaamste symptomen heeft [4].
  • Co-enzym Q10: Dit is een antioxidant die cellen helpt bij de energieproductie. Het is aangetoond dat suppletie de symptomen van vermoeidheid bij sommige mensen kan verminderen [5].
  • Ashwagandha: Een adaptogeen kruid dat traditioneel wordt gebruikt in de Ayurvedische geneeskunde. Onderzoeken suggereren dat het kan helpen om energieniveaus te verhogen en stress te verminderen [6].
  • Rhodiola Rosea: Dit adaptogene kruid staat bekend om zijn vermogen om vermoeidheid te verminderen en de mentale prestaties te verbeteren, vooral tijdens periodes van stress [7].
Belangrijk: Voordat je begint met het nemen van supplementen, is het belangrijk om met een arts of voedingsdeskundige te overleggen. Sommige supplementen kunnen een kruisreactiehebben met medicijnen of ongewenste bijwerkingen hebben.

Conclusie

Vermoeidheid raakt ons allemaal weleens en het is méér dan slechts het verlangen naar een dutje na een lange dag. Het is een complex signaal van ons lichaam dat aangeeft dat er ergens een onevenwichtigheid is. Misschien zijn we niet genoeg gevoed met de juiste voedingsstoffen, of hebben we moeite met ontspannen na een stressvolle dag, of krijgen we niet de diepe, herstellende slaap die we nodig hebben.

Als ik terugkijk op mijn eigen ervaringen en de vele onderzoeken die ik heb doorgenomen, ben ik ervan overtuigd geraakt dat we, om de ware oorzaak van onze vermoeidheid te bestrijden, holistisch moeten kijken naar alle aspecten van ons leven. Voeding, mentaal welzijn, fysieke gezondheid en slaap zijn onderling verbonden, en veranderingen in één gebied kunnen een domino-effect hebben op de andere.

Door bewuste keuzes te maken - of het nu gaat om het introduceren van voedzamere voedingsmiddelen in ons dieet, het leren van stressverlagende technieken, of het cultiveren van een betere slaaphygiëne - kunnen we onze energieniveaus optimaliseren en uiteindelijk een leven leiden dat niet alleen actiever is, maar ook voldoening geeft.

Het vergt inzet en zelfbewustzijn, maar de beloning - een leven vol energie, passie en productiviteit - is elke inspanning meer dan waard. Dus, luister naar wat je lichaam je vertelt. Het heeft het beste met je voor.

Hoe stressgevoelig ben jij?
Doe nu de gratis quiz!